Description

આ પુસ્તકમાં B. V. Karanth ના વ્યાખ્યાનો અને વિચારોનો સંગ્રહ આપવામાં આવ્યો છે. તેમાં ભારતીય પરંપરાગત રંગભૂમિ, આધુનિકતા, સંગીત, અભિનય, મંચવ્યવસ્થા અને નાટ્યપરંપરાના વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવી છે.

કારંત કહે છે કે થિયેટરમાં પરંપરાનું અંધ અનુસરણ કરવું જરૂરી નથી, પરંતુ પરંપરાને સમજવી અને જરૂર પડે ત્યારે તેને તોડવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ માને છે કે નાટક જીવંત કલા છે અને સમય પ્રમાણે તેમાં પરિવર્તન આવવું જોઈએ.

તેઓ ભારતીય લોકનાટ્ય પરંપરાઓ જેમ કે યક્ષગાન, ભવાઈ, જાત્રા અને સંસ્કૃત નાટકોનો ઉલ્લેખ કરીને બતાવે છે કે દરેક પરંપરાની પોતાની ભાષા, સંગીત અને અભિનય પદ્ધતિ હોય છે. પરંપરા માત્ર ઇતિહાસ નથી, પરંતુ ભવિષ્યની રચનાનું આધાર છે.

પુસ્તકમાં સંગીતના ઉપયોગ વિશે પણ મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા છે. કારંત જણાવે છે કે થિયેટરમાં સંગીત માત્ર મનોરંજન માટે નહીં પરંતુ નાટ્યભાવ, સંવાદ અને વાતાવરણ સર્જવા માટે હોવું જોઈએ. તેઓ લોકસંગીત અને પ્રાકૃતિક ધ્વનિઓને નાટ્યસંગીતમાં મહત્વ આપે છે.

આધુનિકતા વિશે તેઓ કહે છે કે “મોડર્ન” બનવું ફેશન નથી; વિચારશીલતા, પ્રશ્નો પૂછવાની ક્ષમતા અને નવી અભિવ્યક્તિ શોધવી એ સાચી આધુનિકતા છે. તેઓ બાદલ સરકાર, ગિરીશ કર્ણાડ, મોહન રાકેશ અને વિજય તેંડુલકર જેવા નાટ્યકારોના ઉદાહરણો આપે છે.

કારંત અનુસાર સમકાલીન રંગભૂમિ માટે પરંપરા અને નવીનતા બંને જરૂરી છે. નાટ્યકલા સતત સંવાદ, પ્રયોગ અને સર્જનાત્મકતાથી આગળ વધે છે. તેથી ભારતીય રંગભૂમિને પોતાની મૂળ પરંપરા સાથે જોડાઈને નવા પ્રયોગો કરવાની જરૂર છે.

Keywords