Description

“નાટક” અંક–૯૬ (જુલાઈ–સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧) મુખ્યત્વે ગુજરાતી રંગભૂમિના મહત્ત્વના રંગકર્મી ભરત દવેને સમર્પિત અંક છે. આ અંકમાં તેમના જીવન, કાર્ય અને નાટ્યપ્રવાસને વિવિધ લેખો દ્વારા શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી છે.

સંપાદકીયમાં કોરોના મહામારી દરમિયાન થિયેટર ક્ષેત્રે પડેલ અસર, નાટ્યગૃહોની સ્થિતિ અને ફરીથી શરૂ થતી રંગભૂમિ વિશે ચર્ચા કરવામાં આવી છે. સાથે જ નાટકને ટકી રાખવા માટે પ્રેક્ષકો અને કલાકારોની ભૂમિકા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

મુખ્ય લેખોમાં ભરત દવેને એક બહુઆયામી રંગકર્મી તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે—તેઓ દિગ્દર્શક, લેખક, અભિનેતા, સંગીતકાર અને પ્રોડ્યુસર તરીકે સક્રિય રહ્યા. તેમણે નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામામાં તાલીમ મેળવી અને પ્રયોગાત્મક નાટ્યશૈલી, ગ્રીક ટ્રેજેડી, લોકનાટ્ય અને આધુનિક રંગભૂમિના સંયોજન સાથે અનોખી ઓળખ ઊભી કરી.

તેમની દિગ્દર્શનશૈલીમાં વિશેષતા હતી:

પાત્રોની આંતરિક માનસિકતા પર ઊંડું કામ
સંવાદ અને અભિનયની સચોટતા
જીવંત સેટ, સંગીત અને વેશભૂષા
પરફેક્શન અને સંશોધન આધારિત પ્રયોગ

તેમણે નાટકોને માત્ર મંચ સુધી મર્યાદિત રાખ્યા નહીં, પરંતુ અલગ-અલગ સ્થળોએ (અગાશી, મેદાન, મોલ વગેરે) રજૂ કરીને સ્પેસનો નવતર ઉપયોગ કર્યો.

આ અંકમાં અન્ય લેખો પણ છે જેમા મરાઠી નાટ્યસંગીત, આધુનિક ભારતીય થિયેટરમાં સંગીતની ભૂમિકા અને વિવિધ નાટ્યકૃતિઓના વિવેચનનો સમાવેશ થાય છે.

સમગ્ર અંક ગુજરાતી રંગભૂમિના ઇતિહાસ, પ્રયોગશીલતા અને સમર્પિત કલાકારના યોગદાનને ઉજાગર કરે છે.

Keywords