TMC Digital Archive
Explore Books, Manuscripts, Photos, Audios & Videos
SHARIDIA-BHAJVAYU TYARE NAAM -NIS DIN BARSAAT NAIIN HAMARE RAKHELU
ManuscriptNO • GUJARATI
Description (English)
The play "Sharadiya" is a Gujarati adaptation of the acclaimed historical play by Jagdish Chandra Mathur. Set in Pune during the Autumn Full Moon (Sharad Purnima) of 1794, the story begins in the house of Sarjerao Ghatge, where his daughter Bayjabai is humming a Marathi song. Unexpectedly, her lover Narsinhrao (Narsinh) returns after two long years of separation. Having spent time in the Mughal and Nizam territories, Narsinh has amassed wealth through trade and brings a rare, finely woven five-tola saree from Hyderabad as a token of love for Bayja. However, Narsinh's primary motive is to bid farewell as he has chosen to join the Maratha forces under the Peshwa banner to fight the tyrannical Nizam. Despite Bayja’s emotional pleas to postpone his journey and finalize their wedding dates, Narsinh chooses his duty to his motherland over personal happiness. Before his departure, a deeply moved Bayja uses his dagger to cut her own left finger and applies a blood tilak (victory mark) on his forehead, after which Narsinh gallops away on his horse. Shortly after, Bayja's middle-aged maid, Sarnabai, enters to dress her wound, and the two engage in a poignant conversation about love, childhood, and the strict nature of Bayja's father. The scene concludes with the arrival of Sarjerao Ghatge, who joyfully announces that the fort-lordship (Killedari) of Kagal is finally within their grasp due to their growing influence with Maharaja Scindia. Upon noticing Bayja's bandaged finger and learning that Narsinhrao of Kagal had visited them, Sarjerao reminisces about the past, acknowledging Narsinh as an exceptionally skilled trader and a highly capable statesman.
Description (Gujarati)
વાર્તાની શરૂઆત સન ૧૭૯૪ની શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે, પૂનામાં આવેલા સર્જેરાવ ઘાટગેના સ્વચ્છ પરંતુ સાધારણ મકાનથી થાય છે, જ્યાં તેમની પુત્રી બાયજાબાઈ મરાઠી ગીત ગણગણતા ઘરની ગોઠવણ કરી રહી હોય છે. આ સમયે બે વર્ષના લાંબા અંતરાલ બાદ તેનો પ્રેમી નરસિંહરાવ (નરસિંહ) તેને મળવા અચાનક ત્યાં આવે છે. નરસિંહ નિઝામશાહી અને મોગલાઈ દરબારમાં રહીને વ્યાપાર દ્વારા ખૂબ સંપત્તિ કમાયો છે અને બાયજા માટે હૈદરાબાદના કારીગરો પાસે ખાસ વણાયેલી કિંમતી કાનપૂરની બારિક સાડી ભેટ લાવે છે. જોકે, નરસિંહ અહીં માત્ર ભેટ આપવા નથી આવ્યો, તે શ્રીમંત પેશ્વાના ઝંડા નીચે નિઝામ સામે થનારા મરાઠાઓના આગામી યુદ્ધમાં જોડાવા અને ગુપ્ત માહિતી મેળવવા માટે વિદાય લેવા આવ્યો છે. બાયજા તેને રોકવા અને લગ્નની તિથિ નક્કી કરવા વિનંતી કરે છે, પરંતુ નરસિંહ દેશકાજને મોખરે રાખીને રણમેદાનમાં જવા મક્કમ છે. નરસિંહની વિદાય વેળાએ ભાવુક બાયજા પોતાની કટાર વડે ડાબા હાથની આંગળી પર ઘા કરીને નરસિંહને વિજયલક્ષ્મીનું રક્તતિલક કરે છે, અને નરસિંહ ઘોડા પર સવાર થઈને નીકળી પડે છે. ત્યારબાદ બાયજાની પરિચારિકા સરનાબાઈ ઘરમાં પ્રવેશી બાયજાના ઘા પર પટ્ટી બાંધતા બાયજાની મનની સ્થિતિ અને સર્જેરાવ ઘાટગેની કઠોરતા વિશે ચર્ચા કરે છે. દ્રશ્યના અંતે બાયજાના પિતા સર્જેરાવ ઘાટગે ઘરમાં પ્રવેશે છે અને ખૂબ જ આનંદ સાથે સમાચાર આપે છે કે કાગલની કિલ્લેદારી હવે સિંધિયા મહારાજની કૃપાથી તેમના હાથમાં આવવાની છે. જ્યારે સર્જેરાવ બાયજાની આંગળી પરનો ઘા જોઈને પૂછપરછ કરે છે, ત્યારે બાયજા સંકોચ વગર સત્ય જણાવે છે કે કાગલના નરસિંહરાવ અહીં આવ્યા હતા. નરસિંહનું નામ સાંભળીને સર્જેરાવ ભૂતકાળની યાદોમાં સરી પડે છે અને સ્વીકારે છે કે નરસિંહ રાજ્યના કામકાજ અને વેપાર બંનેમાં ખૂબ જ નિપુણ અને સુયોગ્ય વ્યક્તિ છે.
Related Manuscripts
