Description

જાં જને (Jean Genet) દ્વારા લિખિત ફ્રેન્ચ નાટક 'લે બોન' (Les Bonnes / English: The Maids) નો હસમુખ બારાડીએ 'અંતરાલ' નામે ગુજરાતીમાં સુંદર અનુવાદ કર્યો છે. આ નાટક બે નોકરાણી બહેનો—કલેર અને સોલાંજ—અને તેમની માલકણ (માદામ)ની આસપાસ ફરે છે. માલકણ ઘરમાં ન હોય ત્યારે આ બંને બહેનો રોજ એક રમત (કર્મકાંડ) રમે છે. આ રમતમાં એક બહેન માલકણનો સ્વાંગ રચે છે અને બીજી બહેન નોકરાણી બને છે, જેમાં તેઓ વારાફરતી પોતાની માલકણ પ્રત્યેનો પ્રેમ, ધિક્કાર, ઈર્ષ્યા અને દાસત્વની લાગણીઓ ઉગ્ર અભિનય દ્વારા વ્યક્ત કરે છે. તેઓએ પોલીસને નનામા પત્રો લખીને માદામના પ્રેમીને જેલમાં પણ પુરાવી દીધો છે. એક દિવસ તેમને સમાચાર મળે છે કે માદામનો પ્રેમી જામીન પર છૂટી ગયો છે, જેથી નનામા પત્રો લખવાનું તેમનું આ રહસ્ય ખુલ્લું પડી જવાનો ભય ઊભો થાય છે. આથી તેઓ માદામને ચામાં ઝેર આપીને સાચે જ મારી નાખવાનો પ્લાન બનાવે છે. પરંતુ, માદામ ભૂલથી ચા પીધા વિના જ ઉતાવળે પોતાના પ્રેમીને મળવા નીકળી જાય છે અને તેમનો આ પ્લાન નિષ્ફળ જાય છે. અંતે, પોતાની રમત અને પાઠના નિયમોથી મજબૂર થઈને, માલકણનો પાઠ ભજવતી કલેર, સોલાંજ પાસે ઝેરવાળી ચાનો પ્યાલો માંગે છે અને પોતે જ તે પીને આત્મહત્યા કરી લે છે. કલેર મૃત્યુને શરણ થાય છે અને સોલાંજ પોતાની અટલ નિયતિ સામે એકલી ઊભી રહી જાય છે. આ નાટક આભાસ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેના અંતરાલને ખૂબ જ ઘેરા મનોવૈજ્ઞાનિક સ્તરે રજૂ કરે છે.

Keywords