Description

'એકલું આકાશ' એ હસમુખ બારાડી દ્વારા લખાયેલું એક મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક સ્તરનું સુંદર નાટક છે. નાટકની શરૂઆત મુખ્ય પાત્ર રમેશના કેસ પાછા ખેંચાવાના અને બિનશરતી છૂટવાના સારા સમાચારથી થાય છે. કોર્ટ તેના પિતા કસ્તુરચંદની પ્રમાણિક્તાની પ્રશંસા કરે છે, તો બીજી તરફ રમેશના પ્રોફેસર નઝરૂલ શિક્ષણ સમિતિમાં ઉચ્ચ પદે નિમાય છે અને રમેશનું બહુમાન કરવાની વાતો થાય છે. પરંતુ રમેશ આ બધાથી અતડો અને આભાસી દુનિયામાં હોય તેમ મૂંઝવણ અનુભવે છે, કારણ કે તેની આસપાસ સતત એક જ પ્રશ્ન ગુંજે છે: "હવે શું? પછી શું?". ભૂતકાળ અને વર્તમાનના તાણાવાણા વચ્ચે નાટક આગળ વધે છે. રમેશના નિમ્ન મધ્યમ વર્ગના પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ ખૂબ નબળી છે. તેના પિતા પ્રમાણિક કારકુન હોવા છતાં લાંચના ખોટા કેસમાં સસ્પેન્ડ થયા છે અને સતત કાનૂની લડાઈ લડી રહ્યા છે. ઘર ચલાવવા માટે રમેશ, તેની લંગડાતી મોટી બહેન મંદાકિની અને પડોશમાં રહેતી ભારતી (જે સુંદરજીની બહેન છે) ચોપડીઓના પાના વાળવાનું (પેજ-ફોલ્ડિંગ) મજૂરીકામ કરે છે. રમેશ અને ભારતી નાનપણથી બારીના સળિયાઓ વચ્ચેથી એકબીજા સાથે વાતો કરતા અને સુખ-દુઃખ વહેંચતા આવ્યા છે, પરંતુ કૌટુંબિક તણાવ અને સામાજિક દબાણને કારણે તેમની વચ્ચે પણ એક અંતર (દીવાલ) ઊભી થાય છે. રમેશ આ અન્યાયી સામાજિક અને રાજકીય વ્યવસ્થા સામે અવાજ ઉઠાવવા માટે પોતાના સાથીદારો અને અવની નામની યુવતી સાથે મળીને આંદોલનો, હડતાલો અને ટ્રેન રોકો જેવાં પ્રદર્શનો યોજે છે. તેના પિતા અને બહેન આ ભાંગફોડના રસ્તાનો વિરોધ કરે છે. નાટક વ્યક્તિગત આકાંક્ષાઓ, સામાજિક ન્યાયની આંધળી શોધ, મધ્યમ વર્ગની લાચારી અને સંબંધોની કડવી વાસ્તવિકતા વચ્ચેના સંઘર્ષને રમેશના દૃષ્ટિકોણથી અને પ્રતીકાત્મક રીતે રજૂ કરે છે.

Keywords